علامه حاج شیخ عباس خالصى خراسانی ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

آیهاللّه حاج شیخ عباس خالصى خراسانى, از دانشمندان و مشاهیر برجسته خطه قائنات و فردوس, پس از شصت سال خدمت, تدریس و ارشاد در ۹۱ سالگى در بخش سرایان از توابع شهرستان فردوس چشم از جهان فروبست.

علامه حاج شیخ عباس خالصى خراسانی ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

آیهاللّه حاج شیخ عباس خالصى خراسانى, از دانشمندان و مشاهیر برجسته خطه قائنات و فردوس, پس از شصت سال خدمت, تدریس و ارشاد در ۹۱ سالگى در بخش سرایان از توابع شهرستان فردوس چشم از جهان فروبست.

مرحوم خالصى در سال ۱۳۲۸ق. مطابق با سال ۱۲۸۹ش. در بخش بیهود که از توابع شهرستان قائن است, چشم به جهان باز کرد و در خانواده اى مؤمن و دانا پرورش یافت. پدرش آقا على اکبر بیهودى مردى کشاورز و زحمت کش و مادرش زنى پارسا و دانا بود.

بیهود زادگاه و خاستگاه برخى از علما و شعراى نامى است. آیهاللّه شهید گرانقدر شیخ محمد حسن فنائى (شهادت ۱۳۴۱ق.), آیهاللّه شیخ محمد على حائرى (متوفاى ۱۳۷۴ق.) و دانشمند و فاضل فرزانه شیخ محمد باقر عرفانى (دام ظله ـ متولد ۱۳۲۸ق.) و… از همان جا برخاستند و شهرت علمى قابل توجى حاصل کردند.

علامه خالصى پس از نشو و نما و سپرى دوران کودکى, به تحصیل علوم دینى رو آورد و در اثر هوش و ذکاوت سرشار دوره مقدمات و سایر دروس ادبى را نزد ملا محمد على محسنى (معاون) در مدت کوتاهى فراگرفت. وى در ۱۹ سالگى ( سال ۱۳۴۷ق.) به حوزه علمیه جعفریه قائن پیوست و از عنایات فقیه اصولى آیهاللّه سید حسین امام (متوفاى ۱۳۷۶ق.) برخوردار شد. ایشان کتاب هاى معالم الدین و بخشى از شرح لمعه را نزد آیهاللّه سید على آیتى (متوفاى ۱۴۰۴ق.) و علامه ملا اسحاق زُهانى قائینى آموخت.

استاد خالصى جهت ادامه تحصیلات عالى خود در سال ۱۳۵۲ق. به مشهد مقدس رهسپار شد و از انوار و برکات بى پایان حضرت ثامن الحجج(ع) بهره مند گردید. وى دروس مختلف حوزه را از محضر اساتیدى چون حضرات آیات: (سید حسین فقیه سبزوارى ( بخشى از شرح لمعه و رسائل و قوانین الاصول), شیخ آقا بزرگ شاهرودى (بخشى از رسائل و مکاسب), میرزا مهدى اصفهانى (خارج اصول و دروس معارف الهى به مدت دو سال) و میرزا احمد کفائى (خارج فقه و اصول) بهره مند شد. وى در حادثه معروف گوهرشاد حضور داشت و خاطرات جالبى از این واقعه نقل مى کرد و به طور معجزه آسایى از مرگ حتمى نجات یافت.

زنده یاد خالصى سرانجام در سال ۱۳۵۶ق. وارد عتبات عالیات مى شود و از انوار مطهر و برکات روح افزاى علوى کمال استفاده را مى نماید و در آنجا به تهذیب و پرورش روح و اخلاق مى کوشد. وى دروس عالى خارج فقه و اصول و معارف الهى را در حوزه کهن نجف اشرف نزد حضرات آیات: شیخ ضیاءالدین عراقى (اصول), شیخ محمد حسین غروى اصفهانى (معارف الهى), سید ابوالحسن اصفهانى (فقه), شیخ موسى خوانسارى (اصول), سید جمال الدین گلپایگانى (معارف الهى) و سید محمود شاهرودى (اصول) حاضر گشت و از دانش سرشار آنان بهره ها برد, و اجازات اجتهادى و روایى از برخى آن ناموران دریافت داشت. در ضمن خود به تدریس کتب سطح اشتغال نمود.

مرحوم خالصى در سال ۱۳۶۰ق. و پس از چهار سال تحصیل و کسب معارف در اثر کسالت جسمانى جهت معالجه نجف را براى همیشه ترک گفت و حدود یکسالى در تهران توقف نمود و به اقامه جماعت و ارشاد اشتغال ورزید. سپس جهت دیدار پدر و مادر و اقوام به زادگاهش بیهود مراجعت کرد و در اثر احساس مسؤولیت و انجام تکلیف الهى به اقامه جماعت و ارشاد و وعظ پرداخت. در کنار وظایف دینى به انجام امور اجتماعى نیز همت گماشت و با همتى بلند و همکارى مؤمنین اقدام به تجدید بناى مسجد جامع بیهود و نیز تجدید بناى حمّام عمومى و نیز احداث غسّالخانه مردگان در همان بخش, نمود.

پس از نه سال اقامت در بیهود, اهالى بخش سرایان فرصت را غنیمت شمرده ایشان را به آن منطقه دعوت نمودند و پس از اصرار آنان و احساس تکلیف در سال ۱۳۷۰ق. به آنجا رهسپار و اقامت کرد و به خدمات دینى و علمى و اجتماعى خود ادامه داد. تجدید بناى مدرسه علمیه سرایان در سال ۱۴۰۲ق. و نیز تجدید بناى مسجد جامع سرایان در سال ۱۴۰۷ق. و همین طور تأسیس و ایجاد حسینیه ها و هیئت هاى مذهبى در آن سامان از جمله خدمات ایشان در سرایان است.

علامه خالصى در میان مردم از محبوبیت و احترام خاصى و جایگاه والایى برخوردار بود. کوچک و بزرگ به او ارادت مى ورزیدند. او را ملجا و پناهگاه واقعى خود مى دانستند. صراحت, صداقت و پاکى را در او به خوبى مى دیدند و نصایح و سخنرانى هاى شیرینش را با دل و جان پذیرا بودند. به همین خاطر در ایجاد حرکت دینى و مذهبى و دفاع از احکام والاى شرع مقدس با او همگام شدند.

آثار قلمى استاد خالصى به شرح زیر است:

  1. تقریرات درس اصول آیهاللّه شاهرودى (شامل بیشتر مباحث اصول فقهاست).
  2. تاریخ ایران (از آغاز تاریخ ایران باستان تا پایان دوره ساسانیان).
  3. تاریخ ادبیات عرب (شامل گزیده اى از تاریخ ادبیات و شرح حال بسیارى از شعراى عصر جاهلى است).
  4. ادبیات پارسى (شامل دستور ادبیات فارسى و مطالب متفرقه دیگر).

آیهاللّه خالصى در سه سال آخر عمر دچار کسالت و ضعف عمومى شد و سکته هاى مغزى او را رها نساخت و حالت جسمانى اش به وخامت گرایید. سرانجام ساعت ۱۰ صبح روز دوشنبه ۱۱ ذى حجه ۱۴۱۹ق. مطابق با ۹ فروردین ۱۳۷۸ش. در ۹۱ سالگى در سرایان پس از حدود نیم قرن خدمات دینى و اجتماعى چشم از جهان فرو بست و به دیدار حق شتافت. انتشار خبر رحلت ایشان جنوب استان خراسان را به سوگ نشاند. مردم و اهالى محترم فردوس, بشرویه, قائن و بجستان و قم جهت تجلیل و تشییع پیکرش به سرایان سرازیر شدند و بامداد روز سه شنبه از فردوس به سمت سرایان با حضور خیل عظیم مردم آن خطه تشییع و پس از اداى نماز میت توسط فرزند دانشمند و فرزانه اش علامه شیخ محمد باقر خالصى در قبرستان عمومى سرایان به خاک سپرده شد و مجالس باشکوه و متعددى در سرایان و بشرویه و مشهد مقدس, قم, تهران و… جهت تجلیل از شخصیت علمى و اجتماعى آن رادمرد برگزار شد.

منبع

 آیینه پژوهش 

 دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم 

   جلد : ۵۵  صفحه ۲۰