روایتی از حال و هوای کلاس درس دکتر شفیعی کدکنی در دانشگاه تهران

مهرماه سال ۱۳۱۸، کدکن نیشابور، زادگاه مردی شد با سری به رفعت سماوات و دلی به وسعت اقیانوس. او تحصیل را از خانه و مکتبخانه آغاز کرد و به دبستان و دبیرستان نرفت. از همان کودکی مبانی زبان فارسی و عربی را نزد پدرش آموخت. در کنار آموزش علوم ادبی، علوم حوزوی مانند فقه و اصول و منطق را نزد استادانی چون ادیب نیشابوری، آیت الله حسین سبزواری، میرزا محمد هاشم قزوینی فراگرفت. در سال ۱۳۴۱ به دانشگاه فردوسی مشهد رفت و در آنجا محضر بزرگانی چون غلامحسین یوسفی و علی اکبر فیاض را درک کرد. از دیگر بزرگانی که او بعد از آمدن به تهران با آنها همنشین شد می توان به غلامحسین مصاحب در دایره المعارف فارسی، مجتبی مینوی در بنیاد شاهنامه، پرویز خانلری و بدیع الزمان فروزانفر در دانشگاه تهران اشاره کرد. همانجا بود که فروزانفر بعد از جلسه دفاع او از پایان نامه اش با عنوان «صور خیال در شعر فارسی»، جمله «افتخاری برای فضل و فضیلت» را در دعوت ایشان به دانشگاه مرقوم کرد.

روایتی از حال و هوای کلاس درس دکتر شفیعی کدکنی در دانشگاه تهران

تو بمان که جمله هستی به صفای تو بماند

 شهریار شاهین دژی (مدرس و محقق ادبیات)

تو درخت روشنایی گل مهر برگ و بارت/ تو شمیم آشنایی همه شوق ها نثارت…/ تو بمان که جمله هستی به صفای تو بماند…/ ز زبان سرخ آلاله شنیدم این ترانه:/ که اگر جهان بر آب است/ ترنم تو بادا و / شکوه جاودانه

مهرماه سال ۱۳۱۸، کدکن نیشابور، زادگاه مردی شد با سری به رفعت سماوات و دلی به وسعت اقیانوس. او تحصیل را از خانه و مکتبخانه آغاز کرد و به دبستان و دبیرستان نرفت. از همان کودکی مبانی زبان فارسی و عربی را نزد پدرش آموخت. در کنار آموزش علوم ادبی، علوم حوزوی مانند فقه و اصول و منطق را نزد استادانی چون ادیب نیشابوری، آیت الله حسین سبزواری، میرزا محمد هاشم قزوینی فراگرفت. در سال ۱۳۴۱ به دانشگاه فردوسی مشهد رفت و در آنجا محضر بزرگانی چون غلامحسین یوسفی و علی اکبر فیاض را درک کرد. از دیگر بزرگانی که او بعد از آمدن به تهران با آنها همنشین شد می توان به غلامحسین مصاحب در دایره المعارف فارسی، مجتبی مینوی در بنیاد شاهنامه، پرویز خانلری و بدیع الزمان فروزانفر در دانشگاه تهران اشاره کرد. همانجا بود که فروزانفر بعد از جلسه دفاع او از پایان نامه اش با عنوان «صور خیال در شعر فارسی»، جمله «افتخاری برای فضل و فضیلت» را در دعوت ایشان به دانشگاه مرقوم کرد.

خانلری اندکی بعد یعنی در سال ۱۳۴۴ در مجله «سخن» نوشت: «استادان فاضل دانشگاه تهران آثار ارزنده ای انتشار داده اند و میان پرورش یافتگان این دستگاه، جوانان صاحب طبع و هنرمند و پرشور به وجود آمده اند، از جمله شفیعی کدکنی.»

این مرد همان کسی بود که از همان سال ها تا امروز استاد بی مانند دانشگاه تهران باقی مانده است. او نه تنها در ساحت های علمی متعدد مانند پژوهش روی دقایق عرفان و ادب فارسی یگانه است بلکه توانسته به سرودن بهترین نمونه های شعر نو و کلاسیک نیز بپردازد. ظاهرا تاکنون نیز کسی نتوانسته جمع این همه اضداد باشد. همچنین شفیعی کدکنی توانسته شاگردان بسیاری پرورش دهد که بعضی از آنها امروز استادان بنام کشورند.

نخستین حضورم را در کلاس ایشان خوب به یاد دارم. کلاس در کتابخانه برگزار می شد و میزها به صورت دایره وار چیده شده بودند. بعضی روی صندلی ها نشسته و عده زیادی در کنار قفسه های کتاب ایستاده بودند. من نیز به گوشه ای رفتم و ایستادم؛ در پوست خود نمی گنجیدم که دیدم «مردی است می سراید خورشید در گلویش.»

کلاس هایش هیچ گاه قوانین دست و پاگیر و مدرسی معمول را ندارد، خبری از حضور و غیاب نیست، محدودیتی وجود ندارد، عاشقی و هواداری و سرمستی کافیست. بارها دانشجویانی را از رشته های دیگر سر کلاس ایشان دیده ام، بسیار اوقاتی بوده که تعداد دانشجویان و اشخاص متفرقه از هر کجا و در هر سن و سال از تعداد دانشجویان رسمی بیشتر بوده است. به کرات افرادی را دیده ام که به…

شوق کلاس ایشان شب از شهرستان حرکت کرده و صبح به دانشگاه رسیده اند و بعد از کلاس، دوباره راهی دیار خویش شده اند. کلاس های دکتر شفیعی از لحظه ورود او به دانشگاه و کنار مجسمه فردوسی و گاهی قبل از آن در خیابان ۱۶ آذر آغاز می شود؛ در راه پله یا آسانسور ادامه می یابد؛ به کلاس اصلی می رسد و ساعت ها ادامه دارد ولی به آنجا نیز ختم نمی شود. گاهی استاد زمان های زیادی را در راهرو و پلکان صرف پاسخ دادن به دانشجویان کرده و این سوالات تا لحظه خروج ایشان از دانشگاه ادامه دارد. روش تدریس شان منحصر به فرد است؛ مبتنی بر روخوانی از جزوه و کتاب نیست؛ شروع بحث، سوالی است که دانشجویان می پرسند. گذراندن واحد درسی با ایشان منوط به مطالعه دقیق و عمیق چندین منبع و کتاب و تسلط کامل به آنهاست؛ و انجام تحقیقی که قابلیت تبدیل به کتاب را خواهد داشت. امتحاناتشان اگر از آزمون ورودی دانشگاه مشکل تر نباشد، آسانتر نیست! بسیاری از تحقیق ها را قبول نمی کنند و می گویند: «کل اینها را می شود در چند ساعت با رایانه پیدا کرد!» و در جایی می گفتند: «فروزانفر برای پیدا کردن منبع یک بیت، مدت زیادی چاپ کتابی را به تعویق انداخت و کتب زیادی را به مطالعه گرفت!» از خود ایشان شنیدم که: «فرد یا نباید با من درسی را بگذراند یا اگر گذراند باید با سواد بگذراند. ناسلامتی شما دانشجوی امروز ادبیات و استادان آینده خواهید بود.» البته همین ها باعث می شود بسیاری از دانشجویان با ایشان به صورت رسمی واحدی را انتخاب نکنند.

زیرا می دانند عبور از این سد براحتی میسر نخواهد بود. روش ایشان در نمره دادن بسیار جالب توجه است و حافظه شان در به خاطر سپردن نمرات دانشجویان شگفت انگیز! چنانکه مثلا نمرات دانشجویان دهه پنجاه را نیز به یاد دارند و البته شاید این چندان خوشایند برخی دانشجویان تنبل که امروز مقام و مرتبتی تازه یافته اند نباشد.

تا در یادها هست، سه شنبه ها روز کلاس ایشان بوده و فقط آن روزها به تدریس می پردازند. به قول قیصر امین پور: «راستی روزهای سه شنبه پایتخت جهان بود.» بقیه روزها به تحقیق می پردازند و از همین روست که خوشبختانه توانسته اند آثار زیادی را به رشته تحریر درآورند. جز آنکه استعداد شگفت انگیز و همت و پشت کاری ستودنی دارند.

شفیعی آمیزه ایست از دانش و بینش و منش. هنر و ذوق و اخلاق را به هم آمیخته است. او در تمام زمینه های نظم و نثر فارسی، عربی، انگلیسی، فقه، فلسفه، تاریخ و مکتب های ایران و جهان، تبحری مثال زدنی دارد. به قول محمود دولت آبادی: «شفیعی پلی است میان گذشته و آینده.»

محمدرضا شفیعی کدکنی، نمادی است از یک چهره تمام عیار ادبی، شاعر، منتقد، مصحح و مورخ.

آثار استاد را می توان از چند منظر نگریست که به حق در هر کدام بی بدیل است:

ترجمه ها مانند: «آفرینش و تاریخ» از زبان عربی و «تصوف اسلامی و رابطه انسان و خدا» از زبان انگلیسی، که چنان با مهارت انجام شده است که خواننده را از متن اصلی بی نیاز می کند.

نقد و تحقیق از جمله «صور خیال در شعر فارسی» و «موسیقی شعر» که هریک نشانه ایست از دامنه گستردۀ علمی او. تعریف ماندگار ایشان از شعر اینچنین است: «گره خوردگی عاطفه و تخیل که در زبانی آهنگین شکل می گیرد.» وی همچنین کلمات جدید بسیاری را به زبان فارسی تقدیم کرده است. یعنی بسیاری از معادلهای فارسی برخی اصطلاحات فرنگی که امروز در میان مردم جا افتاده است ساخته شفیعی است.

تصحیح انتقادی متون کهن همچون مجموعه آثار عطار و «اسرار التوحید»

مجموعه اشعار مانند: «هزاره دوم آهوی کوهی» و «آیینه ای برای صداها». وی به شعر کلاسیک و نو مسلط است و پرواز خیال در اشعار او هویداست. ایشان معتقدند که شعر خوب شعری است که حافظه مردم آن را به خاطر بسپارد. بواقع این معیار در مورد شعر خودش کاملا صادق است.

زرین کوب شعر او را «شعر جوهردار، شعر بی نقاب» می خواند.

غلامحسین یوسفی نیز می گوید: «او افزون بر بهره مندی از قریحه و فطرت شاعری در شعر خویش از دیدگاهی انسانی و اجتماعی سخن می گوید و چون از فرهنگ ایران و زبان فارسی بهره ور است می تواند اندیشه ها و دریافت ها و پدیده های زیبای جهان شاعرانه خود را به صورتی دلکش و پر تاثیر به ما عرضه کند.»

اخوان او را اینگونه توصیف می کند: «تو در فارسی سرایی هشیار و دقیقی و شسته و پاکیزه گوی، بارک الله تو. بخوان، بگو، بسرای، هر چه بیشتر بهتر.»

مقالات در مجله های معتبر

از جمله فعالیت های برون مرزی ایشان نیز می توان به این موارد اشاره کرد:

فرصت مطالعاتی در دانشگاه های آکسفورد و پرینستون.

مسافرت به اروپا به همراه اخوان به دعوت خانه فرهنگ های جهان در آلمان

مسافرت به ژاپن به دعوت بنیاد فرهنگ ژاپن

دعوت برای تدریس در دانشگاه هاروارد

https://www.magiran.com/article/3444147

میرزا احمد محدّث خراسانى ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

میرزا احمد محدّث خراسانى ،فرزند دانشمند و واعظ نامدار خراسان شیخ على و نوه واعظ بزرگ آستان قدس رضوى شیخ حسن پائین خیابانى, که از دانشمندان و واعظان برجسته مشهد مقدس بود, پس از یک دوره طولانى بیمارى به ملکوت اعلى پیوست 

میرزا احمد محدّث خراسانى ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

فرزند دانشمند و واعظ نامدار خراسان شیخ على و نوه واعظ بزرگ آستان قدس رضوى شیخ حسن پائین خیابانى, که از دانشمندان و واعظان برجسته مشهد مقدس بود, پس از یک دوره طولانى بیمارى به ملکوت اعلى پیوست

وى در یک خانواده اصیل علمى در مشهد مقدس تولد یافت. ادبیات را از محضر استاد شیخ محدتقى ادیب نیشابورى بهره مند گردید, سپس شرح لمعه و قوانین را از محضر آیت اللّه میرزا احمد مدرس یزدى استفاده نمود. کفایه الاصول را از محضر آیت اللّه شیخ هاشم قزوینى فراگرفت, سپس در دروس خارج ایشان که در مدرسه نواب تشکیل مى شد, شرکت نمود

همزمان معقول را در محضر اساتیدى بزرگ چون حضرات آیات: میرزا حسن فقیه سبزوارى, شیخ محمدحسین فقیه خراسانى (محدّث), شیخ جعفر جورابچى (زاهدى), سید محمود مجتهدى سیستانى, آموخت

در سال ۱۳۴۰ش /۱۳۸۰ق دوره لیسانس الهیات و علوم اسلامى را در دانشگاه مشهد آغاز کرد, و پس از اتمام آن در دانشسرایعالى تهران در رشته الهیات (دوره فوق لیسانس) شرکت و به پایان رساند. او پس از فراغت, در آموزش و پرورش اهواز, و پس از آن در مشهد مقدس در مرکز تربیت معلم و دبیرستان ها به تدریس علوم اسلامى, ادبیات فارسى, و اصول عقاید اشتغال ورزید

او یک معلم و راهنما در مراکز مختلف علمى و آموزشى بود

نامبرده داراى آثار و تألیفاتى گرانسنگ و پژوهشى مى باشد, که نگارش بیش از ده جلد کتاب, و نیز مقالات علمى ـ پژوهشى در نشریات است.
برخى از آثار او به شرح زیر است

۱ . عقاید و معارف اسلامى, که در اهواز به چاپ رسید;

۲ . مناظر دکتر و رهبر, مشهد, ۱۳۵۰ ش;

۳ .حجّ میعادگاه عشّاق;

۴ . جلوه قرآن و عترت (ترجمه و شرح دیباچه تفسیر صافى), دو جلد, قم, ۱۳۸۴ش;

۵ . خورشید تابان در علم قرآن, که از تألیفات پدرش مى باشد, تحقیق و اضافات, مشهد مقدس, ۱۳۸۲ش.

سرانجام استاد محدّث در اواسط ماه رمضان ۱۴۲۷ق برابر با اواسط مهرماه ۱۳۸۵ش در پى بیمارى در مشهد مقدس درگذشت, و در آن سرزمین اطهر به خاک سپرده شد

نام کتابآیینه پژوهش نویسندهدفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم    جلد : ۱۱۹  صفحه : ۱۶

علامه حاج شیخ عباس خالصى خراسانی ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

آیهاللّه حاج شیخ عباس خالصى خراسانى, از دانشمندان و مشاهیر برجسته خطه قائنات و فردوس, پس از شصت سال خدمت, تدریس و ارشاد در ۹۱ سالگى در بخش سرایان از توابع شهرستان فردوس چشم از جهان فروبست.

علامه حاج شیخ عباس خالصى خراسانی ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

آیهاللّه حاج شیخ عباس خالصى خراسانى, از دانشمندان و مشاهیر برجسته خطه قائنات و فردوس, پس از شصت سال خدمت, تدریس و ارشاد در ۹۱ سالگى در بخش سرایان از توابع شهرستان فردوس چشم از جهان فروبست.

مرحوم خالصى در سال ۱۳۲۸ق. مطابق با سال ۱۲۸۹ش. در بخش بیهود که از توابع شهرستان قائن است, چشم به جهان باز کرد و در خانواده اى مؤمن و دانا پرورش یافت. پدرش آقا على اکبر بیهودى مردى کشاورز و زحمت کش و مادرش زنى پارسا و دانا بود.

بیهود زادگاه و خاستگاه برخى از علما و شعراى نامى است. آیهاللّه شهید گرانقدر شیخ محمد حسن فنائى (شهادت ۱۳۴۱ق.), آیهاللّه شیخ محمد على حائرى (متوفاى ۱۳۷۴ق.) و دانشمند و فاضل فرزانه شیخ محمد باقر عرفانى (دام ظله ـ متولد ۱۳۲۸ق.) و… از همان جا برخاستند و شهرت علمى قابل توجى حاصل کردند.

علامه خالصى پس از نشو و نما و سپرى دوران کودکى, به تحصیل علوم دینى رو آورد و در اثر هوش و ذکاوت سرشار دوره مقدمات و سایر دروس ادبى را نزد ملا محمد على محسنى (معاون) در مدت کوتاهى فراگرفت. وى در ۱۹ سالگى ( سال ۱۳۴۷ق.) به حوزه علمیه جعفریه قائن پیوست و از عنایات فقیه اصولى آیهاللّه سید حسین امام (متوفاى ۱۳۷۶ق.) برخوردار شد. ایشان کتاب هاى معالم الدین و بخشى از شرح لمعه را نزد آیهاللّه سید على آیتى (متوفاى ۱۴۰۴ق.) و علامه ملا اسحاق زُهانى قائینى آموخت.

استاد خالصى جهت ادامه تحصیلات عالى خود در سال ۱۳۵۲ق. به مشهد مقدس رهسپار شد و از انوار و برکات بى پایان حضرت ثامن الحجج(ع) بهره مند گردید. وى دروس مختلف حوزه را از محضر اساتیدى چون حضرات آیات: (سید حسین فقیه سبزوارى ( بخشى از شرح لمعه و رسائل و قوانین الاصول), شیخ آقا بزرگ شاهرودى (بخشى از رسائل و مکاسب), میرزا مهدى اصفهانى (خارج اصول و دروس معارف الهى به مدت دو سال) و میرزا احمد کفائى (خارج فقه و اصول) بهره مند شد. وى در حادثه معروف گوهرشاد حضور داشت و خاطرات جالبى از این واقعه نقل مى کرد و به طور معجزه آسایى از مرگ حتمى نجات یافت.

زنده یاد خالصى سرانجام در سال ۱۳۵۶ق. وارد عتبات عالیات مى شود و از انوار مطهر و برکات روح افزاى علوى کمال استفاده را مى نماید و در آنجا به تهذیب و پرورش روح و اخلاق مى کوشد. وى دروس عالى خارج فقه و اصول و معارف الهى را در حوزه کهن نجف اشرف نزد حضرات آیات: شیخ ضیاءالدین عراقى (اصول), شیخ محمد حسین غروى اصفهانى (معارف الهى), سید ابوالحسن اصفهانى (فقه), شیخ موسى خوانسارى (اصول), سید جمال الدین گلپایگانى (معارف الهى) و سید محمود شاهرودى (اصول) حاضر گشت و از دانش سرشار آنان بهره ها برد, و اجازات اجتهادى و روایى از برخى آن ناموران دریافت داشت. در ضمن خود به تدریس کتب سطح اشتغال نمود.

مرحوم خالصى در سال ۱۳۶۰ق. و پس از چهار سال تحصیل و کسب معارف در اثر کسالت جسمانى جهت معالجه نجف را براى همیشه ترک گفت و حدود یکسالى در تهران توقف نمود و به اقامه جماعت و ارشاد اشتغال ورزید. سپس جهت دیدار پدر و مادر و اقوام به زادگاهش بیهود مراجعت کرد و در اثر احساس مسؤولیت و انجام تکلیف الهى به اقامه جماعت و ارشاد و وعظ پرداخت. در کنار وظایف دینى به انجام امور اجتماعى نیز همت گماشت و با همتى بلند و همکارى مؤمنین اقدام به تجدید بناى مسجد جامع بیهود و نیز تجدید بناى حمّام عمومى و نیز احداث غسّالخانه مردگان در همان بخش, نمود.

پس از نه سال اقامت در بیهود, اهالى بخش سرایان فرصت را غنیمت شمرده ایشان را به آن منطقه دعوت نمودند و پس از اصرار آنان و احساس تکلیف در سال ۱۳۷۰ق. به آنجا رهسپار و اقامت کرد و به خدمات دینى و علمى و اجتماعى خود ادامه داد. تجدید بناى مدرسه علمیه سرایان در سال ۱۴۰۲ق. و نیز تجدید بناى مسجد جامع سرایان در سال ۱۴۰۷ق. و همین طور تأسیس و ایجاد حسینیه ها و هیئت هاى مذهبى در آن سامان از جمله خدمات ایشان در سرایان است.

علامه خالصى در میان مردم از محبوبیت و احترام خاصى و جایگاه والایى برخوردار بود. کوچک و بزرگ به او ارادت مى ورزیدند. او را ملجا و پناهگاه واقعى خود مى دانستند. صراحت, صداقت و پاکى را در او به خوبى مى دیدند و نصایح و سخنرانى هاى شیرینش را با دل و جان پذیرا بودند. به همین خاطر در ایجاد حرکت دینى و مذهبى و دفاع از احکام والاى شرع مقدس با او همگام شدند.

آثار قلمى استاد خالصى به شرح زیر است:

  1. تقریرات درس اصول آیهاللّه شاهرودى (شامل بیشتر مباحث اصول فقهاست).
  2. تاریخ ایران (از آغاز تاریخ ایران باستان تا پایان دوره ساسانیان).
  3. تاریخ ادبیات عرب (شامل گزیده اى از تاریخ ادبیات و شرح حال بسیارى از شعراى عصر جاهلى است).
  4. ادبیات پارسى (شامل دستور ادبیات فارسى و مطالب متفرقه دیگر).

آیهاللّه خالصى در سه سال آخر عمر دچار کسالت و ضعف عمومى شد و سکته هاى مغزى او را رها نساخت و حالت جسمانى اش به وخامت گرایید. سرانجام ساعت ۱۰ صبح روز دوشنبه ۱۱ ذى حجه ۱۴۱۹ق. مطابق با ۹ فروردین ۱۳۷۸ش. در ۹۱ سالگى در سرایان پس از حدود نیم قرن خدمات دینى و اجتماعى چشم از جهان فرو بست و به دیدار حق شتافت. انتشار خبر رحلت ایشان جنوب استان خراسان را به سوگ نشاند. مردم و اهالى محترم فردوس, بشرویه, قائن و بجستان و قم جهت تجلیل و تشییع پیکرش به سرایان سرازیر شدند و بامداد روز سه شنبه از فردوس به سمت سرایان با حضور خیل عظیم مردم آن خطه تشییع و پس از اداى نماز میت توسط فرزند دانشمند و فرزانه اش علامه شیخ محمد باقر خالصى در قبرستان عمومى سرایان به خاک سپرده شد و مجالس باشکوه و متعددى در سرایان و بشرویه و مشهد مقدس, قم, تهران و… جهت تجلیل از شخصیت علمى و اجتماعى آن رادمرد برگزار شد.

منبع

 آیینه پژوهش 

 دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم 

   جلد : ۵۵  صفحه ۲۰

یادها و خاطرات آیه الله حجّت هاشمی خراسانی از استاد خود ، مرحوم آیه الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

یادها و خاطرات آیه الله حجّت هاشمی خراسانی از استاد خود ، مرحوم آیه الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

یادها و خاطرات آیه الله حجّت هاشمی خراسانی

از استاد خود ، مرحوم آیه الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

با فرمت ورد

یادها و خاطرات آیه الله حجت هاشمی خراسانی از مرحوم آیه الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

با فرمت پی دی اف

یادها و خاطرات آیه الله حجت هاشمی خراسانی از مرحوم آیه الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

سخنرانی حجه الاسلام محسنی نژاد سبزواری

سخنرانی حجه الاسلام محسنی نژاد سبزواری در دعای ندبه انجمن طلاب سبزواری مقیم قم مورخه هشتم آذرماه ۱۳۹۸
خاطرات و نکته هایی از مرحوم آیه الله میرزا موسی فقیه سبزواری ، آیه الله میرزا حسین فقیه سبزواری و آیه الله سید محمد صادق فقیه سبزواری ، به مناسبت دومین سال رحلت آیه الله سید محمد صادق فقیه سبزواری

آیه الله العظمی وحید خراسانی :

کفایه را نزد مرحوم فقیه سبزواری خواندم . او مردی با کمال بود .

خاطره آیه الله العظمی شبیری زنجانی از مرحوم آیه الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

حکیم الهی قمشه ای ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

مرحوم الهی قمشه‏ ای در مشهد مقدس از اساتید زیادی کسب فیض نمود از جمله: مرحوم آقا بزرگ حکیم  که در علوم نقلی و عقلی مهارت فراوان داشت و در خراسان آن زمان مرجعیت و ریاست تامه را عهده‏دار بود. از اساتید دیگر آیت الله الهی قمشه ای، آیه اللّه العظمی حاج آقا حسین قمی می‏باشد. دیگر استاد ایشان در این شهر مقدس شیخ اسداللّه یزدی مشهور به هراتی بود که در منطق و حکمت، هیئت و علوم ریاضی مهارت داشت و از دانشمندان و پرهیزگاران آن دیار بود. دیگر استاد ایشان مرحوم حاج ملا محمدعلی فاضل که از مدرسان و حکمای معروف مشهد بوده است، می‏باشد که مرحوم فاضل از شاگردان نامدار میرزای شیرازی بزرگ بوده است. از استادان دیگر مرحوم حکیم الهی قمشه ‏ای می‏توان به حاج شیخ حسن مشهور به فاضل بُرسی اشاره کرد که حوزه درسی با اهمیت و پرتحرکی داشت و بسیاری از علمای آن دیار از محضرش بهره‏ها گرفته‏ اند. همچنین حضرت آیت الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری نیز استاد دیگر مرحوم الهی قمشه‏ ای بوده است که ایشان نیز یکی از رؤسای روحانیت خراسان و نیز از زعمای حوزه علمیه مشهد مقدس به شمار می‏رفت.

حکیم الهی قمشه ای ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

دوازدهم ربیع‏ الثانی، رحلت آیت الله دکتر حکیم الهی قمشه‏ ای

چشم ظاهر را برهم گذارید و با نور باطن خدا را مشاهده کنید

۲۶ خرداد ۱۳۸۸ – ۰۰:۰۰http://fa.abna.cc/

  • کد خبر : ۱۵۴۹۷۴
  • منبع : اختصاصی ابنا

حکیم الهی قمشه ‏ای شکیبا بود و ناملایمات را تحمل می‏کرد و می‏فرمود: “بلاهای این جهان، همه از طرف حق است” و آنها را با جان و دل می‏پذیرفت. ضعف نشان دادن در برابر پیشامدهای ناگوار را نمی‏پسندید و عقیده داشت انسان باید استقامت فراوان داشته باشد و خودش را در برابر مصیبت‏ها نبازد. روحی شجاع داشت و در برابر دانا و نادان متبسم بود. کینه کسی را در دل نداشت و از مردم بدگویی نمی‏کرد.         

                                      ادامه خواندن “حکیم الهی قمشه ای ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری”

آیه الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

ایشان در نجف به تحصیل علوم دینی پرداخته و در ۲۷ سالگی به اجتهاد رسیدند. از جمله اساتیدی که آیت الله مرعشی به محضرشان رسید می‌توان میرزا ابوالحسن طباطبائی بروجردی، میرزا حسین فقیه سبزواری، حاج شیخ مرتضی طالقانی، شیخ عبدالکریم حائری یزدی و محمدعلی شاه‌آبادی را نام برد. در سال ۴۲ قمری ایشان به قصد زیارت حرم امام رضا علیه السلام وارد ایران شده و به دستور آیت الله حائری یزدی در قم ماندگار شدند. سپس طبق نیاز آن زمان به تأسیس و ادارۀ مدارس متعدد از جمله مهدیه، مؤمنیه، شهابیه و مرعشیه پرداختند.

آیه الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری

دانشمند کم‌ نظیر در عرصۀ علوم دینی

آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی از مراجع تقلید و متولد سال ۱۲۷۶ در نجف است. در دوران کودکیِ آن بزرگوار، مادرش هیچگاه بدون وضو او را شیر نداد و پس از دوران شیرخوارگی مواظبت کردند که لقمه‌ای غذای حرام و حتی شبه‌ناک به او ندهند.

نخستین کلماتی که در نوجوانی در خارج از محیط خانه آموخت جملۀ «هُو الفتّاحُ العلیم» بود که آقا شیخ علی رُفَیش نجفی، به عنوان تیمّن و تبرک به وی آموخت. سپس پدر بزرگوارش او را به حرم مطهر و روضۀ منورۀ مولا امیرالمؤمنین علیه السلام برد و در مقابل ضریح مقدس مولا علیه السلام، الفبا را به او تعلیم داد و در همان حرم مطهر او را مفتخر به لباس روحانیت نمود. سپس بانویی به نام بی بی شمس شرف بیگم، که جدۀ پدری ایشان بود و از نوابغ زمان خود در علم و عمل و شعر و ادب به حساب می‌آمد آموزش سید شهاب را به عهده گرفت. نخستین درس برای او آشنایی با قرآن مجید بود. بعد از آن کتب فارسی ادبی، فقهی و اخلاقی را به او تعلیم نمود و ادبیات عرب را تا کتاب مغنی اللبیب به وی درس داد.

ادامه خواندن “آیه الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی ، از شاگردان مرحوم فقیه سبزواری”

آیت الله دکتر محمد ابراهیم آیتی بیرجندی از شاگردان آیه الله فقیه سبزواری

مرحوم آیت الله دکتر محمد ابراهیم آیتی بیرجندی از شاگردان مرحوم آیه الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری
( ۱۳۴۵ – ۱۲۷۱ شمسی )
( ۱۳۸۶ – ۱۳۰۹ قمری )

آیت الله دکتر محمد ابراهیم آیتی بیرجندی از شاگردان آیه الله فقیه سبزواری

دکتر محمد ابراهیم آیتی فرزند شیخ محمد قائنی از وعاظ و خطبای بزرگ و دانشمند خراسان و ایران در سال ۱۲۹۴ هجری شمسی در روستای گازار از توابع شهرستان بیرجند در خانواده‌ای روحانی متولد شد. خاندان آیتی یکی از خاندان‌های فرهنگی و دینی بانفوذ در جنوب خراسان است که علمای بزرگی هم چون آیت الله شیخ محمد باقر آیتی از این خاندان برخاسته است. محمد ابراهیم آیتی از هفت سالگی به فراگیری قرآن مجید و کتاب‌های فارسی مشغول گردید. در سیزده سالگی برای تحصیل به مدارس دینی شهر بیرجند رفت و از محضر بزرگانی هم چون حاج شیخ محمدباقر آیتی، حاج شیخ محمد حسین آیتی، شیخ غلامرضا فاضل، حاج شیخ محمد علی ربانی و ملا محمد دهکی کسب فیض کرد. در سال ۱۳۱۲ جهت ادامۀ تحصیل به حوزۀ علمیۀ باقریۀ مشهد عزیمت ‌کرد و در آن جا از محضر بزرگانی چون میرزا حسین فقیه سبزواری، میرزا مهدی اصفهانی، شیخ هاشم قزوینی، شیخ مجتبی قزوینی، ادیب نیشابوری و حاج شیخ حسن پایین خیابانی بهره جست. پس از آن از سال ۱۳۲۰تا ۱۳۲۹ در بیرجند به موعظه و تدریس اشتغال داشت.

ادامه خواندن “آیت الله دکتر محمد ابراهیم آیتی بیرجندی از شاگردان آیه الله فقیه سبزواری”

آیت‌الله حاج سیدمحمود مجتهدی سیستانی از شاگردان درس شرح منظومه آیه الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

 آیت‌الله حاج سیدمحمود مجتهدی سیستانی ،از شاگردان درس شرح منظومه آیه الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

 آیت‌الله حاج سیدمحمود مجتهدی سیستانی ،از شاگردان درس شرح منظومه آیه الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری

نابغه کم نظیر معاصر/

حسن طالبیان شریف

۱۳۹۷-۱۲-۰۸

اختصاصی شبکه اجتهاد: علامه محقق، فقیه عالی‌قدر، مفسر کم‌نظیر، استاد معارف قرآن و عترت، متفکر و جامع معقول و منقول آیت‌الله حاج سیدمحمود مجتهدی سیستانی از شخصیت‌های کم‌نظیر شیعه در عصر حاضر بود. ایشان برادر کوچک‌تر مرجع عالی‌قدر آیت‌الله سیدعلی سیستانی (دامت برکاته) است.

تولد: آیت‌الله سیدمحمود مجتهدی سیستانی در سال ۱۳۱۲ هجری شمسی در شهر مشهد در بیت علم و تقوا و معنویت متولد شد.

تحصیلات حوزوی: وی، در حدود ۵ سالگی به مکتب رفت و سپس دوره تحصیل دبستان را تمام نمود و دروس حوزوی را تقریباً پس از مکتب آغاز نمود. جامع المقدمات و برخی متون عربی را از فضلای حوزه مشهد مانند حجت الاسلام والمسلمین حاج شیخ غلامحسین شیخ‌الاسلامی فرا گرفت. آنگاه در درس ادبیات عرب ادیب بزرگ شیعه در مشهد، ادیب محمدتقی نیشابوری معروف به ادیب دوم شرکت نمود و در ادبیات مهارت یافت.

ادامه خواندن “آیت‌الله حاج سیدمحمود مجتهدی سیستانی از شاگردان درس شرح منظومه آیه الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری”